Atopisch eczeem

Inleiding

Bij eczeem (dermatitis) is de huid pijnlijk, ontstoken (rood en gezwollen) en bedekt met groepjes kleine, meestal met vocht gevulde blaasjes (vesiculae). De huid kan dan ook vocht afscheiden, maar de mate waarin dit gebeurt, verschilt per persoon en is afhankelijk van het type eczeem. Eczeem gaat gewoonlijk gepaard met jeuk en door veelvuldig krabben kan de huid van aanzien veranderen.
Bij atopisch eczeem maken mensen spontaan antilichamen (beschermende eiwitten) aan tegen stoffen die normaal in de omgeving aanwezig zijn. Het komt het vaakst voor bij kinderen en kan te maken hebben met hooikoorts.

Oorzaken

Atopisch eczeem kan erfelijk zijn, maar ook externe factoren kunnen een rol spelen. Zo kunnen pollen, huisstofmijten, sterke reinigingsmiddelen, chemicalin, bepaalde voedingsmiddelen en wollen kleding de huid irriteren en eczeem veroorzaken. Het is bekend dat hevige angst en stress eczeem kunnen verergeren.

Symptomen

De meest voorkomende verschijnselen van atopisch eczeem zijn schilferige plekken (de huid wordt droog en schubachtige), putjes of richeltjes op de nagels en verdikking van de huid door herhaaldelijk wrijven en krabben. De handpalmen kunnen bovendien scherpe lijnen vertonen. Jeuk, jeuk en nog een jeuk is echter het meest in het oog springende verschijnsel.

Aangedane plekken

Waar de uitslag ontstaat, verschilt per leeftijdsgroep. Bij baby's en peuters begint de uitslag meestal in het gezicht en verspreidt zich vervolgens naar de romp, terwijl het luiergebied dikwijls onaangetast blijft. Grotere kinderen krijgen vaak uitslag in de knieholten, op de ellebogen en rond polsen en enkels. Bij volwassenen zijn meestal het gezicht en de romp aangedaan en zij hebben vaker last van een verdikte huid.

Complicaties

De complicaties van eczeem zijn het geïnfecteerd raken van het eczeem
Bij eczeem barst de huid sneller open en in de wondjes kan een virale of bacterile infectie ontstaan. De bacterie die het vaakst een infectie veroorzaakt bij atopisch eczeem is Staphylococcus aureus. Ook Streptococcus kan zich in de wondjes nestelen, vooral bij huidplooien, zoals in de hals of de lies. Virale huidinfecties komen veel voor bij atopisch eczeem.

Diagnose

De diagnose atopisch eczeem wordt meestal gesteld op grond van de ziektegeschiedenis en de aard van de uitslag. Bij een eventueel bloedonderzoek kunnen hoge concentraties antilichamen tegen bepaalde allergenen (stoffen die een allergische reactie kunnen veroorzaken) aan het licht komen. Bij kinderen is het in het begin vaak lastig het verschil te zien tussen atopisch en seborroïsch eczeem .

Voeding

De gegevens over de rol van voedingsmiddelen bij atopisch eczeem zijn soms met elkaar in strijd. Pinda's, eieren, koemelk, vis, schaal- en schelpdieren, soja, graanproducten die gluten bevatten (waaronder tarwe, rogge en gerst) en sommige zaden (bijvoorbeeld sesamzaad) zouden eczeem kunnen veroorzaken.

Behandeling

Bij deze aandoening zal meestal eerst worden getracht erachter te komen welke stoffen en/ of voedingsmiddelen de irritatie veroorzaken zodat deze voortaan vermeden kunnen worden. Daarna worden de verschillende aspecten van de aandoening behandeld. Omdat de huid vaak vrij droog en geïrriteerd is, nemen huidverzachtende middelen hierbij een centrale plaats in. Na het baden of douchen is het goed de huid meteen met vochtinbrengende crème in te smeren om het vochtgehalte van de huid op peil te houden. Plekken waar korsten zitten of waar de huid vocht afscheidt, reageren goed op lauwwarme kompressen. Het gebruik van badolie helpt ook, omdat de droge huid er soepeler door wordt.

Referenties

Paige, D and Leigh, I (1999), Dermatology, in: Kumar, P, Clark, M, (1999), Clinical Medicine, 4th ed, Harcourt Publishers, London.

Schofield, O and Hunter, J (1999), Diseases of the Skin, in: Haslett, C, Chilvers, E, Hunter, J, Boon, N, (1999), Davidson's Principles and Practice of Medicine, 18th ed, Harcourt Publishers, London.

Eczema net
www.skincarephysicians.com/eczemanet/index.html

atopic eczema (accessed 13/08/02)
www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000853.htm
Merck Manual
www.merck.com/pubs/mmanual/section10/chapter111/111a.htm